De grootste misvatting over Zuid-Frankrijk is dat 'zonnig' gelijk staat aan 'warm'. Dat klopt vaak, totdat de Mistral opsteekt. Dit is niet zomaar een briesje; het is een meteorologisch fenomeen dat het dagelijks leven bepaalt. De Mistral is een koude, droge wind uit het noorden die versnelt door het trechtereffect van het Rhône-dal. Hij kan in elk seizoen waaien, zelfs hartje zomer.
Als de Mistral waait, kan het 30 graden zijn, maar voelt het als 18. Parasols worden projectielen, autodeuren slaan uit je handen en rustig buiten eten is er niet bij. De lokale bevolking kent de regel: de Mistral waait 3, 6 of 9 dagen. Het kan je week breken als je er niet op rekent. Mensen worden er onrustig van; in de volksmond wordt het niet voor niets de vent des fadas (wind van de gekken) genoemd.
Kijk bij het boeken van je accommodatie niet alleen naar de foto's van het zwembad, maar pak Google Maps erbij. Hoe ligt het huis? Een terras op het noorden of noordwesten is in de Provence een architectonische doodzonde. Zoek huizen die beschermd liggen, bij voorkeur met de rug tegen een heuvel of met een dichte bomenrij (vaak cipressen) aan de noordkant. Oude Mas (boerderijen) hebben vaak blinde muren aan de noordzijde. Dat is geen toeval, dat is pure noodzaak.
Check voor vertrek altijd de lokale weerkaarten, specifiek gericht op windstoten (rafales). De website van Météo France geeft waarschuwingen per departement. Code geel of oranje voor wind betekent: zet je tuinmeubilair vast.
Naast de wind is er de jaarlijkse massamigratie. De A7, de Route du Soleil, verandert in juli en augustus in een parkeerplaats. Het probleem is geografisch: iedereen moet door de trechter bij Lyon en Valence. Wie denkt "gewoon even door te rijden" op een zaterdag, pleegt een aanslag op zijn eigen humeur.
Veel reizigers maken de fout om te vertrouwen op hun navigatiesysteem zonder zelf na te denken. Een goede voorbereiding is echter meer dan alleen de tank volgooien. Er zijn talloze sites vol met algemene reistips voor Frankrijk, zoals het verplicht hebben van een alcoholtester of veiligheidshesjes. Dat is de basis. Voor de Provence moet je echter een stap verder denken: strategische routeplanning.
Vermijd de A7 op zaterdag tussen 09:00 en 17:00 uur. Punt. Is er geen andere optie? Overweeg dan de parallelwegen. De N7 (de historische Route Nationale) loopt grotendeels parallel aan de snelweg. Je rijdt langzamer, maar je rijdt tenminste. Bovendien kom je door dorpjes waar je fatsoenlijk kunt lunchen, in plaats van een klef broodje bij een overvol tankstation.
Een ander alternatief voor de reizigers uit het westen is de A75 via Clermont-Ferrand en het viaduct van Millau. Deze route is vaak rustiger, spectaculairder en goedkoper qua tol, al moet je wel houden van bergachtig terrein. Raadpleeg voor vertrek altijd Bison Futé, de officiële Franse verkeerskalender. Zij voorspellen tot op het uur nauwkeurig wanneer de 'zwarte' momenten zijn.
Is het dan alleen maar kommer en kwel? Zeker niet. We moeten eerlijk zijn, maar ook de schoonheid zien. De Mistral heeft namelijk een groot voordeel: het blaast de lucht schoon. De legendarische helderheid van het licht in de Provence, die schilders als Van Gogh en Cézanne aantrok, bestaat dankzij deze wind. Na een dag Mistral is de lucht zo blauw dat het pijn doet aan je ogen en zie je de Mont Ventoux vanaf 50 kilometer afstand kraakhelder liggen.
Daarnaast is de Mistral de vijand van de mug. Als het waait, wordt je niet gestoken. Dus als je 's avonds op je beschutte terras op het zuiden zit, met een glas wijn in de hand en de wind hoort gieren om de hoek van het huis, terwijl jij geniet van een muggenvrije, kristalheldere sterrenhemel... dan snap je waarom we die wind er toch maar bij nemen.
